استاد پيشين ايرانشناسي دانشگاه هاروارد معتقد است که ايرانيان اولين تدوين کنندگان قانون بين المللي بود و اين قوانين همگي جداي از حوزه دولت و سياست بودند. اهميت اين قوانين در اين است که اساس قانونهاي رومي را همين قانون ايرانيها تشکيل مي دهند.

به گزارش"مهر"، سخنراني پروفسور نلسون ريچار فراي، استاد پيشين ايرانشناسي دانشگاه هاروارد، درباره "دين و دولت و مدخل پژوهشي در تاريخ" عصر امروز در مؤسسه پژوهشي حکمت و فلسفه ايران برگزار شد.
پروفسور فراي سخنراني اش را به زبان فارسي ارائه کرد و از اينکه مجدداً توانسته در ايران حضور پيدا کند و خاک پاک ايران وطن خويش را مجدداً ببيند ابراز خوشحالي کرد و اظهار داشت : در تاريخ و حدوداً چهار هزار سال پيش در بين النهرين ما مملکتهاي کوچکي داشتيم و يا به عبارتي هر شهري يک کشور محسوب مي شد. بابل، اوروک، عيلام هر يکي يک کشور محسوب مي شد. هر کدام از اين ممالک يک رئيس داشتند که آن فرد هم رئيس و هم کشيش بود. به عبارتي ديگر در آنجا دين و دولت يکي بود. در مصر اين گونه افراد فراوان بودند که خود را خدا مي نماياندند مانند فرعون.
وي در ادمه افزود: بعدها فلسفه دين و دولت گسترش يافت و آراميها و سومريها اين نگرش را قبول کردند و تا زمانهاي طولاني دين و دولت در دست يکنفر بود. همچنين تا زمان اسلام و بني اميه و بني عباس و در دوران پايتختي بغداد نيز خليفه هم رئيس دين و هم رئيس دولت بود.
پروفسور فراي نگرش ايرانيان را به دين و دولت بسيار متفاوت دانست و گفت : ايرانيان در سه هزار سال پيش يک فلسفه ديگري داشتند و آن اين بود که يک نفر رئيس قبيله و يک نفر شامان و کشيش بود. بدين ترتيب رياست بر عهده دو نفر بود. در بين النهرين کلمه دين دو معني داشت يکي قانون و ديگري مذهب. البته به نظر من براي تاريخ بشر بسيار اهميت دارد و آن اين بود که ايرانيان قانون مخصوص بين المللي را تدوين کردند.
وي افزود: قانون بين المللي از قانون محلي جدا بود و اهميت آن در اين است که اساس قانونهاي رومي همين قانون ايرانيها به حساب مي آمد. اما آنها نمي گويند که اين قوانين از ايران آمده است نه از روم. و اين موضوع از نظر تاريخ بشر بسيار مهم است.
پروفسور فراي با ياد آوري اين نکته که تقريباً 64 سال پيش به خدمت آيت الله العظمي بروجردي به قم رفته بود گفت : من يادم هست که ايشان گفتند باب اجتهاد بايد هميشه باز باشد و نبايد هيچ وقت اجتهاد بسته بماند. معناي اين حرف اين است که علم و فرهنگ و دين تغيير مي يابد و بايد قبول کنيم که در دنيا پيشرفتي وجود دارد و اين از اصول مهم تشيع است. ما نمي توانيم به قرن ششم و هفتم باز گرديم. از تکنولوژي بايد استفاده کرد اما ميراث ايران را نبايد فراموش کرد.
استاد ايران شناسي دانشگاه هاروارد در بخش پاياني سخنانش اظهار داشت : ما امروزه در دوره جنگهاي مذهبي هستيم. پنجاه سال پيش در شهر کراچي مشکل بين هندوها و مسلمانان بود اما امروز بين سني و شيعه جنگ هست و يکديگر را مي کشند و پاکستان و افغانستان تبديل به وضعيت جنگ مذهبي شده است. امروزه جنگ براي دين است و اوج آن را در فلسطين مي بينيم. البته ايران خوشبختانه يک جزيره اي است که جنگ ديني در آن وجود ندارد.