قاچاق زنان، معضلی که باید دیده شود
گفت‌وگوی جبهه جهانی مستضعفین با نویسنده کتاب "قاچاق زنان، مشکلات آسیب‌‌پذیری بدون بازپروری"؛
قاچاق زنان، معضلی که باید دیده شود
در بخش‌های زیادی از جهان، زنان کمتر از همتایان مرد خود دیده می‌شوند و این خود منجر به قرار گرفتن زنان در معرض وقایعی چون تجاوز، بیکاری، فقر، جابه جایی‌های ناخواسته، خشونت خانگی و ... می‌شود.
مصاحبه و ترجمه: فاطمه محمدی نژاد

جبهه جهانی مستضعفین:
سلام خانم ریتا. لطفا خودتان را برای مخاطبان جبهه جهانی مستضعفین معرفی کنید.

ریتا: سلام. اسم من ریتا اوگبور الوواد است. من مشاور خانواده در لندن هستم و با اشخاص، خانواده‌ها، دولت و ... کار می کنم. من به قربانیان مشکلات اجتماعی کمک می‌کنم. مدرک فوق لیسانس مطالعات پناهندگان و توسعه اجتماعی از دانشگاه شرق لندن دارم و در زمینه بیماری ایدز و مطالعات اجتماعی کار کرده‌ام.


جبهه جهانی مستضعفین: در مورد کتابتان "قاچاق زنان، مشکلات آسیب‌‌پذیری بدون بازپروری" بگویید.

ریتا: بله. این کتاب در هیچ زمانی بهتر از الان نمی‌توانست نوشته شود. یعنی زمانی که جهان باید فکری به حال قربانیان نجات‌یافته قاچاق انسان کند. علاقه من به این موضوع به این دلیل بود که مطالعات چندانی در این زمینه صورت نگرفته و در نتیجه هیچ کتابی در این رابطه موجود نیست. انگیزه نوشتن این کتاب که بخشی از پایان نامه فوق لیسانس من نیز هست، با تجربه‌ای که در دانمارک داشتم قوت گرفت. در دانمارک با زنان قاچاق شده بدون در نظر گرفتن کوچک‌ترین حقوق انسانی برخورد می‌شود.

در این کتاب توضیح داده شده که در برخی کشورها قوانینی تصویب شده است که به افزایش ورود زنان قاچاق شده منجر می‌شود. من در اینجا دانمارک را مثال زده‌ام. کتاب من، آسیب‌پذیری افرادی را مورد بررسی قرار داده است که به ناگهان خود را در کشوری کاملا متفاوت از جایی که بوده‌اند می‌بینند.

تفاوت وقتی که مثبت باشد کاملا مفید است، اما در این مورد باعث آسیب‌پذیری و به حاشیه رفتن زنان می‌شود. آن‌ها در می‌یابند که برده‌هایی هستند که فرهنگ و زبان محیط اطراف خود را نمی‌شناسند.

این کتاب، منبع خوبی برای کسانی است که می‌خواهند در مورد قربانیان سوءاستفاده، بهره‌برداری نابه‌جا، قاچاق و ... اطلاعاتی به‌دست آورند.

جبهه جهانی مستضعفین: چه چیزی شما را تشویق کرد که در مورد این موضوع بنویسید؟

ریتا: به خاطر حوزه کاری و مطالعات خودم در مورد افراد آسیب‌پذیر تشویق به نوشتن این کتاب شدم. همانطور که می‌دانید در سال‌های اخیر حرف‌های زیادی در مورد قاچاق زنان گفته شده و سازمان‌های غیردولتی زیادی در این رابطه مشغول به فعالیت هستند، اما چیزی که وجود نداشته است، کتب، پژوهش‌های منسجم و مناسبت‌های عملیاتی برای این موضوع بوده است.

این بدان معنا نیست که هیچ سازمانی در این حوزه فعال نبوده است، اما نشان می‌دهد افراد زیادی نمی‌دانند که قربانیان قاچاق انسان می‌توانند زندگی گذشته و عادی خود را دوباره بازیابند.

جبهه جهانی مستضعفین: تعریف شما از قاچاق زنان چیست؟

ریتا: تعریف من از قاچاق زنان این است: انتقال و جابه‌جایی زنان به خاطر نوع زندگی آن ها و برای اینکه در کشورهایشان برابری زن و مرد وجود ندارد. زنان در بیشتر کشورها به خاطر مسائل جنسی قاچاق می‌شوند، اما این بدان معنا نیست که برای دیگر مقاصد از جمله نیروی کار و یا قاچاق اعضای بدن، قاچاق نمی‌شوند. تعریف بالا کاملا شببیه تعریف قاچاق انسان است، با این تفاوت که مسائل اجتماعی- اقتصادی زنان را دربر می‌گیرد.‌ به این دلیل که زنان در بسیاری فرهنگ‌ها آسیب‌‌پذیر هستند. منظورم این است که در بخش‌های زیادی از جهان، زنان کمتر از همتایان مرد خود دیده می‌شوند و این خود منجر به قرار گرفتن زنان در معرض وقایعی چون تجاوز، بیکاری، فقر، جابه جایی‌های ناخواسته، خشونت خانگی و ... می‌شود. به یاد داشته باشیم که برای وقوع قاچاق انسان باید مراحلی از قبیل استخدام نیرو، حمل و نقل، انتقال، تحویل گرفتن و ... با تهدید، زور و یا اجبار انجام شود.

آسیب‌پذیری زنان، آن‌ها را تبدیل به قربانیانی می‌کند که خواسته یا ناخواسته به دست قاچاقچیان می‌افتند. این بدان معنا نیست که قاچاق مردان وجود ندارد، بلکه بر اساس تحقیقات، زنان در مقابل قاچاق انسان آسیب‌پذیرتر از مردان هستند. برخی از این زنان، مهاجرانی هستند که به دنبال فرصت‌های بهتر برای خود و خانواده‌هایشان می‌گردند، اما متاسفانه قربانی قاچاقچیانی می‌شوند که همواره آماده به دام انداختن و انتقال اهداف خود هستند.

جبهه جهانی مستضعفین: آیا تاکنون حمایتی از سوی موسسات بین‌المللی مردمی و سمن‌های حمایت از زنان دریافت کرده‌اید؟

ریتا: برای این سوال دو پاسخ دارم. پاسخ اول، بله. من در طول تحقیقات خودم از دو ان‌جی‌اوی دانمارکی کمک‌های فراوانی دریافت کردم، سازمان‌های "امید اکنون" و "ردن بین‌الملل". این دو سازمان، در حمایت و بازپروری زنان قاچاق شده در دانمارک پیشرو هستند. آنها لطف کردند و به من ا جازه مصاحبه با این زنان را برای کتابم دادند. وقتی آن‌ها درهای سازمانشان را به روی من باز کردند، تلاش و کار سختشان را مشاهده کردم و این مسئله دید من را نسبت به مشکلات ان‌جی‌اوهای دانمارکی در فعالیت حول موضوع قاچاق زنان باز کرد. آن‌ها سیاست‌هایی را پیاده کرده بودند که از طریق آن می‌توانستند نیازها و مشکلات زنان قاچاق شده را بشناسند. یکی از بزرگ‌ترین مشکلاتی که این دو گروه با آن دست و پنجه نرم می‌کردند مشکلات مالی بود، با این حال با تمام وجود برای کمک به زنان آسیب‌دیده تلاش می‌کردند.

دومین پاسخ من به شما "نه" است. من حمایتی از هیچ سازمان دیگری دریافت نکرده‌ام. با این حال همچنان امیدوارم آن‌ها به کمک من بیایند، چون هنوز کارهای زیادی برای مبارزه با قاچاق انسان باید انجام شود.

جبهه جهانی مستضعفین:  فکر می کنید ما به عنوان مردم عادی جهان برای مبارزه و پایان دادن به قاچاق انسان چه کار می‌توانیم بکنیم؟

ریتا: ممنون از اینکه این سوال را پرسیدی. من شما را به کتابم ارجاع می‌دهم. در کتابم نوشته‌ام زنان بیشتر قربانی شرایط اجتماعی، فرهنگی و مذهبی خود هستند، برخی از آن‌ها به خاطر شرایط کنونی از کشورهایشان رانده شده‌اند و هیچ حمایت و کمکی از دولت‌هایشان دریافت نمی‌کنند. بنابراین مجبور می‌شوند برای بقا دست به هر کاری بزنند که اغلب موفق نخواهند بود.

در مبارزه با قاچاق انسان، باید در کشورهای مختلف، مدیریت خوبی را در این رابطه اعمال کرد. دولت‌ها باید نیازهای شهروندانشان را بشناسند و این بسیار اهمیت دارد. وقتی نیازهای اولیه مردم برآورده شد، نوبت به امنیت می‌رسد. افراد آسیب‌پذیر باید توسط کشورهای خود حمایت و محافظت شوند و امکانات تحصیل برای آن‌ها فراهم و از فقر و بیکاری آن‌ها جلوگیری شود. بیکاری، مهم‌ترین دلیلی است که باعث می‌شود افراد تصمیم به جابه‌جایی از یک منطقه جغرافیایی بگیرند. وقتی خدمات اجتماعی مناسبی فراهم نشود، شرایط برای افراد غیرقابل تحمل شده و تمایل به ترک محیط امن خود به کشور دیگری پیدا می‌کنند که در آنجا قربانی شده، مورد سواستفاده قرار گرفته و به حاشیه رانده می‌شوند.

در این شرایط، لازم است که شهروندان جامعه جهانی از این افراد مانند خواهران و برادران خود محافظت کنند. مردم دنیا باید استفاده از خدمات افراد قاچاق شده را متوقف کنند. استفاده از نیروی کار ارزان، استفاده از برده‌های جنسی و ... تاثیر بسیار زیادی بر افزایش قاچاق انسان دارند. این افراد هم درست مانند ما انسان هستند و نیاز به حمایت و بازگشت به جامعه و زندگی عادی دارند. به‌علاوه اگر ما به قربانیان قاچاق اهمیت داده و از آن‌ها حمایت کنیم روند بازگشت آن‌ها به جامعه سریع‌تر خواهد شد. این افراد در شرایط سخت و غیرانسانی به سر برده‌اند که درک آن‌ برای انسان‌های عادی جامعه دشوار است.

جبهه جهانی مستضعفین: فکر می‌کنی بازپروری قربانیان قاچاق انسان مهم است؟

ریتا: بله. اصل تحقیقات من بر این محور استوار بوده است. از نظر من بازپروری و بازگشت قربانیان قاچاق انسان بسیار مهم است. این امر منجر به بازیابی توان از دست رفته این افراد می‌شود که خود گامی خواهد بود در جهت مبارزه با قاچاق انسان و جلوگیری از گسترش و اشاعه آن. ممکن است ما نتوانیم قاچاق انسان را از میان ببریم اما قادر خواهیم بود با کمک هم آن را کنترل کرده و با حمایت از قربانیان قاچاق، از به دام افتادن مجدد آن‌ها جلوگیری کنیم. در این‌صورت همین قربانیان، تبدیل به نمایندگانی در مبارزه با قاچاق انسان می‌شوند. من به این موضوع اهمیت زیادی می‌دهم چون هیچ کس برده به دنیا نمی‌آید و ما به عنوان انسان‌های جهان موظفیم مطمئن شویم که از هیچ زنی به عنوان برده استفاده نخواهد شد.

جبهه جهانی مستضعفین: آیا کتاب شما به زبان‌هایی غیر از انگلیسی ترجمه شده است؟

ریتا: این کتاب در حال حاضر فقط به زبان انگلیسی است. شاید با گذشت زمان به زبان‌های دیگر هم ترجمه شود.

جبهه جهانی مستضعفین: ممنون از اینکه وقتتان را در اختیار ما قرار دادید.

ریتا: من هم از شما ممنونم.


تصویر جلد کتاب "قاچاق زنان، مشکلات آسیب‌‌پذیری بدون بازپروری" اثر ریتا اوگبور الوواد (Rita Uagbor Eluwade)